Trefi smart towns logo artwork

Trefi Smart

Cefndir

Yn ddiweddar, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru becyn o gefnogaeth i adfywio canol trefi Cymru. Y nod yw galluogi busnesau i gynllunio prosiectau sy'n arwain at dwf economaidd ynghyd â'u helpu i wneud y defnydd gorau o dechnoleg ddigidol. Mae hyn yn cynnwys defnyddio data i helpu cwmnïau ddeall sylfaen a thueddiadau eu cwsmeriaid yn well, er mwyn cefnogi busnesau yn eu gweithgareddau cynllunio a marchnata yn y dyfodol. Cyflawnir hyn drwy ‘Blwyddyn y Trefi SMART’ ac mae wedi’i alinio’n agos ag agenda Trawsnewid Trefi Llywodraeth Cymru a chyllid ehangach ar gyfer canol trefi.

Beth yw Tref SMART?

Mae tref SMART yn ardal drefol sy'n defnyddio gwahanol fathau o ddulliau a synwyryddion electronig i gasglu data. Defnyddir mewnwelediadau a gafwyd o'r data hwnnw i reoli asedau, adnoddau a gwasanaethau yn effeithlon; yn gyfnewid am hynny, defnyddir y data hwnnw i wella gweithrediadau a ffyniant y dyfodol ledled y dref.

Sut y gall busnesau’r stryd fawr elwa o dechnoleg SMART?

Rydym wedi dod yn fwy cyfarwydd â thechnoleg yn ystod y pandemig, a gall chwarae rhan bwysig wrth wella ysfa gystadleuol a chynaliadwyedd tref wrth iddynt adfer. Gall cael mynediad at ddata helpu busnesau i ddeall rhyngweithiad a gweithgareddau cwsmeriaid a chynllunio yn unol â hynny drwy wneud penderfyniadau ar sail data cywir. Gall hyn ddarparu cyfleoedd cyffrous i roi cynnig ar bethau newydd, mesur llwyddiant a rhannu ymarfer gorau. Enghraifft syml yw dadansoddi data nifer yr ymwelwyr i fesur effaith parcio am ddim dros gyfnod penodol.

Amcanion Blwyddyn y Trefi SMART

  • I godi ymwybyddiaeth o dechnoleg SMART, ei chymhwysiad a'i buddion mewn trefi ledled Cymru.
  • I annog deialog ynghylch agenda SMART ar lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol.
  • I datblygu ‘llythrennedd tref SMART’ ymhlith unigolion a grwpiau sy’n ymwneud ag adfywio canol tref ar lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol.
  • I dynnu sylw at enghreifftiau o ymarfer gorau a defnyddio achosion mewn trefi yng Nghymru.
  • I hwyluso rhannu gwybodaeth a chydweithio rhwng rhanddeiliaid lleol, rhanbarthol a chenedlaethol.
  • I ennill deallusrwydd am y data sydd ar gael i drefi er mwyn gwneud penderfyniadau gwybodus yn lleol, yn rhanbarthol ac yn genedlaethol.

Sut y cyflawnir hyn?

Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi ystod o ymyriadau a fydd yn ymgysylltu, ennyn brwdfrydedd ac addysgu trefi ledled Cymru. Bydd yr ymyriadau hyn yn cynnwys, ond ddim yn gyfyngedig i'r canlynol:

  1. Datblygu a chyflwyno’r gweithdy ‘Dod yn Dref SMART’. Bydd y gweithdy hwn yn cyflwyno'r cysyniad, yn helpu cyfranogwyr i flaenoriaethu heriau addas, ac yn nodi atebion SMART sy'n bosib o fewn cynllun gweithredu. Cyflwynir y gweithdy dros 3 sesiwn rithiol ac mae angen gwybodaeth dechnegol neu ddigidol flaenorol i gymryd rhan.
  2. Cydweithio ag 'Arloeswyr Tref SMART' i dreialu ymyriadau ac amlygu achosion defnydd. Er mwyn tynnu sylw at sut y gall technoleg SMART fod o fudd i'r stryd fawr, bydd y prosiect yn cydweithredu â charfannau o hyd at bedair tref y chwarter. Y nod fydd treialu ystod o ymyriadau sy'n cynnwys IoT a meddalwedd rhaglenni. Dewisir y trefi ar sail eu galluedd a'u gallu i gyfrannu at y gweithgaredd.
  3. Datblygu ecosystem Tref SMART i annog cydweithredu a rhannu ymarfer gorau. Cyflawnir hyn trwy sefydlu ystod o lwyfannau digidol, cynhyrchu cynnwys a hwyluso trafodaeth a rhannu gwybodaeth. Bydd y prosiect hefyd yn meithrin cymunedau o ddiddordeb lle mae her gyffredin.
  4. Amlygu ymarfer gorau a darparu cyrchiad at adnoddau arbenigol. Bydd prosiectau peilot Arloeswyr Tref SMART yn darparu cynnwys ar gyfer achosion defnydd. Bydd y prosiect yn adeiladu banc o achosion defnydd ar ffurf ffilmiau byr ac adnoddau. Bydd y prosiect hefyd yn gallu darparu cyngor a chyflwyniadau arbenigol i arbenigwyr yng Nghymru a thu hwnt.
  5. Creu cronfa ddata Trefi SMART. Mae llawer o drefi ledled Cymru eisoes wedi mabwysiadu technoleg SMART e.e. gosod Wi-Fi tref, mesur nifer yr ymwelwyr neu ddatblygu appiau tref. Bydd y prosiect yn casglu gwybodaeth am y dechnoleg SMART sy'n cael ei defnyddio mewn trefi a pha mor llwyddiannus y bu. Bydd y prosiect hefyd yn casglu ac yn rhannu gwybodaeth am arbenigedd sydd ar gael yng Nghymru a allai gefnogi'r defnydd o dechnoleg SMART.
  6. Comisiynu dadansoddiad o'r data sydd ar gael i gefnogi Trefi SMART. Mae data eisoes yn cael ei gynhyrchu a'i gasglu gan nifer o sefydliadau e.e. trafnidiaeth gyhoeddus, traffig, arferion gwario a.y.b. Bydd nodi'r data hwn ac archwilio sut y gellid ei ddefnyddio i ddarparu canlyniadau cadarnhaol yn dasg allweddol yn y prosiect.

Pwy sy’n arwain y prosiect?

Mae'r prosiect yn cael ei arwain gan Menter Môn sydd wedi bod yn treialu ystod o ymyriadau SMART ac IoT dros y blynyddoedd diwethaf. Fe wnaethant hefyd drefnu'r gyfres Dosbarth Meistr Tref SMART mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru. Hefyd ar y tîm cyflawni mae Clive Davies, sydd wedi gyrru y defnydd o dechnoleg SMART yn Aberteifi; a Linda Chandler o Hyperlocal Cities, sydd â phrofiad rhyngwladol mewn Dinasoedd SMART.

Cysylltwch â ni:

smarttowns@mentermon.com

Tanysgrifwch i’n cylchlythyr

Cofrestrwch i'n cylchlythyr lle cewch fanylion perthnasol i helpu'ch busnes chi a PDF Awgrymiadau Arfer Da Busnes!